Thị trường điện mặt trời mái nhà tại Việt Nam đang có thêm động lực sau các chính sách mới, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng cơ chế hiện hành vẫn chưa thật sự đủ để tạo cú hích mạnh cho đầu tư. Một số quy định mới đã nới rộng hơn quyền bán điện dư và làm rõ nguyên tắc xác định giá mua điện, song vẫn còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện.
Báo Thanh Niên cho biết, sau khi cơ chế mới được áp dụng, điện mặt trời mái nhà đã “mở” hơn trước, nhưng mức độ mở này vẫn chưa đáp ứng kỳ vọng của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Điều đó cho thấy chính sách đã tiến thêm một bước, nhưng thị trường vẫn đang chờ một khung pháp lý ổn định và rõ hơn để có thể bứt tốc.
Cơ chế mới đã thay đổi gì?
Theo bài viết, Nghị định 243 đã bổ sung nguyên tắc xác định giá mua điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà, qua đó tạo thêm cơ sở để người dân và doanh nghiệp cân nhắc đầu tư. Đây là điểm đáng chú ý vì với nhiều dự án, khả năng bán phần điện dư có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả tài chính.
Tuy nhiên, Thanh Niên cũng dẫn ý kiến chuyên gia cho rằng việc mở cơ chế bán điện dư vẫn chưa đủ rộng, và chính sách cần linh hoạt hơn nữa thì điện mặt trời mái nhà mới có thể tăng tốc phát triển. Nói cách khác, khung pháp lý đã có chuyển động, nhưng vẫn còn khoảng cách giữa chính sách và nhu cầu thực tế của thị trường.
Đối với nhà đầu tư, thông điệp từ bài báo khá rõ: chỉ dựa vào một cơ chế bán điện dư mới chưa chắc đã đủ để đảm bảo quyết định đầu tư hấp dẫn về lâu dài. Các yếu tố như thủ tục, giá mua, khả năng đấu nối và tính ổn định của chính sách vẫn là những biến số lớn.
Bài viết cũng phản ánh một thực tế quen thuộc trong lĩnh vực năng lượng tái tạo: chính sách cần vừa khuyến khích vừa đảm bảo khả năng quản lý. Nếu khung pháp lý chưa thật đồng bộ, nhà đầu tư sẽ khó yên tâm lập kế hoạch vốn và thời gian hoàn vốn.
Tín hiệu cho thị trường
Dù còn nhiều điểm chưa hoàn thiện, việc cơ chế được “mở” ra vẫn là tín hiệu tích cực đối với thị trường điện mặt trời mái nhà. Nó cho thấy Nhà nước đang tiếp tục điều chỉnh chính sách theo hướng tạo điều kiện hơn cho nguồn điện phân tán và mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Với các doanh nghiệp đang cân nhắc đầu tư, bài báo này là lời nhắc rằng cần theo dõi sát những thay đổi pháp lý tiếp theo, bởi chỉ một điều chỉnh nhỏ về giá mua điện hoặc điều kiện phát triển cũng có thể ảnh hưởng lớn đến bài toán tài chính của dự án.
Bài viết của Thanh Niên cho thấy điện mặt trời mái nhà đã có bước tiến về cơ chế, nhưng vẫn còn “chưa đủ” để tạo ra bùng nổ đầu tư. Đây là một góc nhìn quan trọng cho nhà đầu tư muốn đánh giá đúng rủi ro và cơ hội của thị trường trong giai đoạn hiện nay.
Nguồn tham khảo: Báo Thanh Niên, bài “Điện mặt trời mái nhà: ‘Mở’ nhưng chưa đủ”.